Publizitate sexistari begira
Emakunderen baitako Begirak -Berdintasuna Garatzeko Iragarkien Aholkularitzak- honako jarraibide hauek eman ditu publizitate sexista antzemateko:
- Emakumeen aukerak eta espazioak mugatzen dituzten iragarkiak.
- Emakumeak gizonezkoen menpeko erakusten duten iragarkiak.
- Etxeko lanak emakumeen lan exklusibotzat agertzen dituzten iragarkiak.
- Etxeko lanak parodiatzen dituzten iragarkiak.
- Gorputza edo gorputzaren atalak saltzen den produktuarekin konparatzen dituzten iragarkiak inolako harremanik izan gabe.
- Adituen ahots bakarra gizon batena denean.
- Emakumeen edertasuna aitzakirik gabe handiesten den iragarkietan.
- Bi sexuei erreferentzia egiteko genero maskulinoa bakarrik erabiltzen duten iragarkiak.
Ausaz, aukera itzazu 15 iragarki (adibidez, hemen) eta erabaki irizpide hauen arabera iragarki sexista den edo ez.
Ariketa hau egiterakoan gorriz markatu ditut sexistak iruditu zaizkidan iragarkiak.
Ez dut uste spot hau sexista denik. Nahiz eta iragarkiaren protagonista nagusia gizona izan, emakumeak ere agertzen dira eta bi generoetako adituen ahotsa agertzen da. Emakunderen irizpideak haintzat hartuta, ez da sexista.
Fiat kotxeak iragartzeko sexuaz baliatzen den spotaz ari gara hemen. Hala eta guztiz ere, ez dut uste sexista denik. Bertan burmuinak soilik agertzen dira eta parodiatxo bat egiten da non burmuinek larrua jotzen duten (ez dakigu zein genero).
Iragarki hau berriz, sexista da. Iragarkian gizonezkoak soilik ikusi ditzakegu eta nolabait emakumea diskriminatzen du Adidas-ek. Iragarkia burutzeko kirolari ospetsuak erabili ditu markak bertan abiadura transmititzea duela helburu. Badakigu Messi eta horrelakoak azkarrak direla, baina badaude emakume oso azkarrak ere, ondorioz tartekatu zezaketen bata eta bestea. Hala ere, iragarki honetan duda bat sortu zait, zeren eta Adidas-ek branding egiteko kirolari famatuez inguratu gura izan du, eta horretarako ahalik eta kirolaririk ospetsuena hartu du; eta gustuko edo ez izan, gaur egun kirolari ospetsuenak futbol jokalari maskulinoak dira eta ondorioz, marka saltzeko horiek hartzen dituzte. Agian emakume bat agertzerakoan ikusentzulea harekiko ez da horrenbeste identifikatzen ez duelako ezagutzen eta markak guztiz kontrakoa gura du. Baina horrelako iragarkiek ere, ahalbideratzen dute kirolari maskulino ospetsuak oraindik ere ospetsuagoak egitea, eta ospetsuagoak izanda horiek kontratatuko dituzte iragarkiak egiteko momentuan (el pez que se muerde la cola). Nire ondorioa da, laburbilduz, kirola oro har maskulinoa dela, beraz, sexista.
Ez, iragarki hau ez da sexista ez dauka inolako elementurik hori esateko.
Cepsa “Este país está loco por la Roja”
Iragarki hau ere ez da sexista; esan dezakegu “aleatorioki” bi generoak agertzen dira.
Shandy Cruzcampo “Urban Art”, “Splash Lemon”, “Balls”, “Senses”
Ez da sexista.
Emakundek emandako irizpideak errespetatzen dira iragarkian, beraz, ez da sexista.
Hau ere ez da sexista. Emakume ospetsu bat agertzen da sukaldean janaria egiten baina ez dut uste sexista denik.
Ez da sexista.
Ez da sexista. Lanpostu altuko emakume bat agertzen da aditu gisa kontuak esaten.
Aquarius “El camino de los encuentros”
Ez dago sexismoaren zantzurik. Bertan etxe gabeko pertsonak agertzen dira bidai bat oinez egiten.
Erabat sexista da. Alde batetik, izenak berak esaten duen moduan, Sofarous, etxeko lanetan gizonak ez duela ezer egiten eta sofan botata dagoela beti parodiatzen da. Bizitza modu hori bultzatzen da nire ustez. Eta bestetik, desodorantea bota bezain laster neska bi erdi-biluzik agertzen dira mutila desiatzen. eta beno, honen inguruan ez dut zer esanik uste baitut jada dena dagoela esanda.
Central lechera Asturiana “Mejor que mejor”
Ez da sexista, behiak dira iragarkiaren protagonistak eta agertzen den off ahotsa emakumezkoarena da.
Iragarki honen protagonistak bi panpin erraldoi dira non bi generoak errepresentatuak dauden. Ondorioz, ez da sexista.
Ariketa hau egiteko ikusi dudan iragarkirik onena da hau, hain justu ikusi dudan azkena. Ez da sexista. Gainera, protagonista bat daukagu non ez dakigun emakumea ala gizona den.
Publizitatea: entretenimendua edo salmenta tresna?
Irakurri beheko artikulu hori eta, klasean ikusitakoa kontuan izanda, erantzun beheko galderak.
1. Zeintzuk dira asetze publizitarioaren ondorioak hartzailearengan publizitate eraginkortasunari dagokionez?
Publizitatearen masifikazioaren erruz, gero eta zailago suertatzen zaie iragarleei ondoko spot-etatik bereiztea, eta horrenbestez, hartzailearen inplikazioa bilatzen duen istorioak kontatzen dituzte. Hori da gaur eguneko joera berria. Hartzaileak ez du mezu soila hartzen (lehenengo iragarkietan bezala), baizik eta jasotako mezuari pare bat buelta eman behar dio. Pare bat buelta emanez, hartzailea hasetuago dago aktibitate bat burutu duelako, hausnarketa alegia. Ondorioz, mezuarekiko jarrera positiboagoa du.
Klasean ikusi dugunaren arabera, gero eta helduagoak garenean gero eta zailagoa da gu pertsuaditzea, edota hainbat eta kultuagoak hainbat eta zailago konbentzitzea. Baina hausnarketa burutzean, mezuak filtro hori igarotzen du uste baitugu guk garela egoera kontrolatzen dugunak.
2. Zergatik ez da betetzen eduki publizitarioak mugatzen duen legeria? Nork ateratzen ditue etekinak egoera horretatik?
Legeria ez da betetzen batez ere kateek nahiago dutelako isuna ordaintzea legea betetzea baino; hau da, isuna ordaindu arren etekinak irabazten jarraitzen dute. Baina hori ez da arrazoi bakarra, legeria betetzea behartu beharko luketenak (Zientzia eta Teknologia Ministeritza kasu) ez baitute askorik egiten.
Duda barik telebista-kateak dira egoera honetaz baliatzen direnak. Artikuluak aipatzen duenez, hiru dira kate hauek lortzen dituzten etekinak: Saturazioak berak ematen dituen gainerako etekinak; eskaintza eta eskariaren legea aplikatuz insertzioen prezioa igotzerakoan lortutako etekinak; eta hirugarrenik, kateak iragarleari bere iragarkia besteengandik bereizteko kobratzen dion gehigarria (prime time-an adibidez).
3. Iragarki “nabarmenak” egiteko ahalegina egiten denean ze nolako eragina du horrek mezuarengan?
Publizitate-agentziek gero eta gehiagotan kontatzen dute istorio bat zeinean ikusentzulearen partehartzea eskatzen den. Honi spot-aren “begirada aktiboa” deritzo. Berdin da zer den iragartzen dena edota marka nabarmentzen den, garrantzitsuena istorioa eta istorioak hartzaileari eragiten dion hausnarketa da.
Hori dela-eta, askotan agentziek publizitatearen oinarrizko helburuak alboratzen dituzte eta ez dute jakitera ematen marka edo produktua. Horrek mezua difusoa izatea eragiten du, hau da, hartzaileak ez dakiela zehatz-mehatz ikusitako iragarkiak zer gura duen.
4. Publizitateak gehiago entretenitu baino gutxiago saltzen omen du. Ez du ideia honek zalantzan jartzen publizitate jardunean sormenari ematen zaion garrantzia?
Noski baietz. Gaur eguneko iragarki askok sormen handiko istorioa kontatzen digute baina produktuaz ahazten dira. Hau da, sormena egon badago, baina ez da publizitate arloari dagokion sormena, baizik-eta laburmetraila edo pelikula bati dagokion sormen eredua da. Publizitateak eskatzen duen sormena ez da entretenimendu hutsa (aurreko kasuetan bezala), baizik eta hartzailearengan eragitea, hartzaileak zerbait egitera bultzatzea.
Iragarkien elementuak aztertuz
Klasean 10 spot aztertu ditugu, bakoitza elementu desberdinetan deskonposatu ostean. Argumentuen natura, umorearen erabilera, musika, ospetsuen erabilera, ahotsak… Bete duzun taulari begira, eta jakinda 10 spot ez dela lagin handia, iragarri daiteke joera nagusirik gaur egungo iragargintzan? Bat egiten al du joera horrek klasean azaldutakoarekin? Zerbaitek deitu du zure atentzioa?
Lehenik eta behin, ikusi ditugun iragarki gehienak emozionalak direla erabat esan beharra dugu. Badago baten bat (El Corte Inglés-ekoak biak; “Lavadora” eta “Emilio Tucci” mixtoa, eta bakar bat guztiz arrazionala dena: 11888-rena. Horrenbestez, gaur egungo spoten joera emozioak ikutzean datzala esan dezakegu.
Musikaren erabilera ere oso ohikoa da, batez ere “fondo” gisa erabilita. Musika ikusi ditugun iragarki guztietan agertu izan da; 11888-ren “Maletas” iragarkian Jingle modura entzun dugu eta gainontzeko guztietan “fondo modura”. Klasean emandako portzentaiak, beraz, aldatu egin dira praktika honetan: Ohikoena iragarkien %70ean musika agertzea da, gure kasuan aldiz, %100ean agertu izan da. “Fondo” eta Jingle-ak bereiztuz, spoten %90ak “fondo” modura erabili dute eta %10a Jingle-aren errekurtsoaz baliatu dira.
Ahotsaren erabilpenari dagokionez, 10 spot-etik 8k erabili izan dute Over Ahotsa. Argi eta garbi gizonezkoen ahotsa izan da nagusi emakumezkoena bakarrik bitan agertu delarik. Ondorioz, praktika honen bidez egiaztatzen da Over Ahotsetan gizonezkoak gailentzen direla pertsuasiorako hobeagoak izan omen direlako. Gizonezkoen ahotsaren tonu iluna konbentzigarraiagoa da emakumezkoen tonua baino.
Aztertzeko dugun hurrengo puntua konplexuagoa da, umorearen erabilera alegia. Konplexuagoa dela diot umorea subjektiboa delako eta klasean barrigarritzat jotako zenbait spot nik ez dudalako horrela sailkatu. Nire sailkapenaren arabera, ikusitako spot-en erdiak erabili dute umorea (klasean egindako sailkapenaren arabera, baten bat gehiago). Errekurtso hau positiboa izan daiteke oroimenean eta mezuaren ulerkuntzan, baina jarrera positiboa lortzeko ez horrenbeste. Produktuak ere spot-a horretara (umorera) bideratzea ahalbideratu behar digu, edozein produktu/zerbitzurekin ezin baitugu umorea erabili: adibidez, errenta aitorpena modu egokian egitera bultzatzen zaituzten iragarkiak modu umoretsuan egitea osoo zaila da.
Errenta aitorpenaren bezalako iragarkiek beste errekurtso bat erabiltzea da ohikoena, adibidez errekurtso didaktikoa. Modu honetan, errenta aitorpenari esker lortutako dirua zertara bideratzen den azaltzen digute. Klasean ikusitako spot-etatik batek bakarrik erabili du pixka bat; 11888-k. Hala ere guztioi ezagun egiten zaizkigu eduki didaktikoetan oinarritzen diren produktuak: Garbigarriak, Danacol, hortzetako pasta, teledenda…
Eta bukatzeko, ospetsuetaz baliatutako iragarkiak lau izan direla aipatu gura dut: Iberostar, F.C Barcelona, EiTB eta 11888. Gainera, teorian ikasitakoa guztiz bete da, gizonezkoen kasuan aktoreak eta kirolariak dira maiz: Antonio Banderas, Batzelonako futbol jokalariak… Emakume ospetsuen artean aktoreak eta modeloak dira nagusi teorian, baina ezin izan dugu teoria hau baieztatu ez baitugu emakume ospetsurik ikusi.
Post-testaren emaitzak
Post test hau Ander Perez eta Edu Miguel egin dugu biok batera, gure inkesta burutzeko Volskwagen Golf kotxearen “moneda” iragarkia aukeratu genuen eta inkestarako aurreko ariketan azaldutako targeta aukeratu genuen, inkesta hau posta elektronikoz bidaltzea aukeratu genuen, egia esanda jendeak guk encuestafacil.com webgunean egindako inkestaren linka jasotzen zuen inkesta burutu ahal izateko. Guztira 37 pertsonak egin zuten guk burututako inkesta. Inkesta egindako batzuekin hitz eginda, esan ziguten inkesta apur bat luzea zela eta agian horregatik 37 erantzun eskas jaso genituen. Hauek dira jasotako inkesta hoietatik guk atera ahal izan ditugun ondorioak:
Lehenengo galderari dagokionez (zein kotxe iragarki gogoratzen duzu azkeneko boladan?) hurrengo erantzunak jaso genituen: Batzuk Citroen-eko “Transformers” iragarkia aipatu zuten, beste batzuk BMW-ren iragarkia eta baten batek guk aukeratutako iragarkia.
Iragarkia azaltzerakoan bere aspektu garrantzitsuenekin ea ikusita zuten galdetzeko 37tik 21 (%56,75a) pertsonek ezetz erantzun ziguten honela bere inkestari amaiera emanez ezezkoa bada inkesta amaitzeko jartzen dugulako inkestan. Iragarkia azaltzen soilik apur bat zaila zen jendeak gogoratzea iragarki apur bat konplexua zelako, eta gure ustez iragarkia erakutsiz jende gehiagok gogoratuko zuen baina noski, hori ezin daiteke egin. Beraz bai gogoratzen zutela esan zutenak geratzen zaizkigu, 16 pertsona hain zuzen ere, hau da, %43,24ak.
3. galdera zen ea iragarkien zein elementu egiten dizun iragarkia gogoratzea, 16 tik 4k (%25ak) musikagatik zela esan zuen, 7k produktuagatik (%43,75a) eta 5 pertsonak moneta eta iturriagatik, hau da %31,25ek.
Spot-aren ulergaitasunari dagokionez, ikusi izan dugu aukeratutako iragarkia ez dela oso erraza lehenengo ikusaldian ulertzeko. Baina behin ulerturta originala eta ona iruditu zaie.
Spota beste iragarkiekin konparatzerako orduan, 15ek iragarki ona dela deritzote, 4k oso onadela eta 2 inkestatuei besteen parekoa dela erantzun digute.
Ez dugu ahaztu behar iragarkia kotxea saltzeko egina dela, ondorioz inkestatuei ea iragarkia ikusita erosiko zuten galdetzea komeni zerla iruditu zitzaigun. Erantzunak hurrengoak izan ziren: 8k ezetz, 9k ikusi arren beharbada ez luketela erosiko eta azkeneko 4ak beharbada baitez beharbada ezetz erantzun ziguten.
Bestalde, eta guk planteatutako 9. galderari (¿Espera usted que este producto/servicio sea muy distinto a otros que hay en el mercado?) erantzunez, gehiengo handi batek merkatuan dauden beste produktuak bezala kokatzen dute gurea.
Iragarkia deskribatzeko hainbat subjektibo jarri genituen aukeratzeko eta iragarkia gogoratzen zutenen artean hitz deskriptibo onak jarri zituzten.
Azkenik, aipatzea ea automobilik erabiltzen zuten galdetu genuela eta horietatik 17k baitz erantzun zigutela eta 4k ezetz.
Emaitzen analisia aztertu ostean, ondorioztatu dezakegu oro har kalitatezko iragarkia dela Voslkwagen Golf-aren iragarkia. Hala-eta guztiz ere, iritzi hau iragarkia gogoratzen zuntenen artekoa da, hainbatek ez baitzuten gogoratzen eta hauek inkestatik kanpo gelditu direlako, noski. Datu honek ere asko esaten digu, baremo normaletik gorago egongo balitzatekelako iragarkia, beharbada gehigok gogoratuko lukete.
Lehen aipatu bezala, iragarkia ez da ulerterreza, bueltatxo bat eman behar zaio ondo ulertzeko. Baina behin ulertuta, lortutako satisfakzioa ona da.
Baina iragarki ona izan arren, gehiengoak ez dute beraien harrera adatu produktuarekiko, hori da behintzat guri esan digutena. Ondorioz, esan daiteke kasu honetan, iragarki original batek ez duela inkestatuen joera aldatu. Horretarako, iragarkia bai baina bestelako elementuak ere kontutan dituzte, hau da, kotxearen kalitatea, diseinua, marka… ez iragarkia soilik. Azken finean, kotxe bat gastu handiko produktu bat da eta berau erosteko aspektu asko kontutan hartzen dituzte kontsumitzaileek. Beharbada, Mixta bezalako freskagarri berri batek, iragarki original batek, jendeak freskagarria probatzera bultzatuko luke, azken finean kontsumitzaileari ez diolako ekonomikoki askorik suposatzen edaria erostea.
Postest, Volkswagen Golf: Moneda
2- Target: 20-30 urte bitartekoak, emakume zein gizonezkoak. Eros ahlamena kalse ertain-altukoak. Produktu hau erabiltzeko fakotre erabakagarri bat dago, gidabaimena edukitzea.
Volskwagen Golf-a ez da kotxe merkea eta bere diseinua gehien bat gazteei zuzenduta dago (auto “deportiboa” da).
3- Ia gogoratzen duten. Zergatik gogoratzen duten. Iragarkiaren argumentazioa pixka bat konplexua denez, ia lehenengoan ulertu duten edo pentsatu behar izan duten. Horrela bada, pentsatu ostean ea gustura gelditu diren. Zer iruditzen zaien iragarkia. Produktuarekiko ia aldeko jarrera sorrarazi dien.
4- Medologia: posta elektronikoz egingo dugu. Kualitatiboa. 15-17 galdera
Hauxe da www.encuestafacil.com-en guk egindako inkesta, gaztelereaz dago jende gehiagorengana jo ahal izateko:
4. Ariketa: Eraginkortasun sariak
Publizitateaz ari garenean berehala kreatibitatea datorkigu burura, baina publizitatea ez da soilik kreatibitateari mugatzen, azken finean edozein kanpaina helburu bat lortzeko egiten baita. Ondorioz, publizitateak eraginkorra behar du izan.
Publizitate agentziek Cannes edo El Sol bezalako jaialdiak ospatzen dute iragarki kreatiboak saritzeko asmoz. Normalean oso ikusgarriak dira jaialdi hauek eta publikoak asko gustuko ditu. “Espektakulo” gisa zabaltzen da eta sariak banatzeko momentuan kreatibitateari erreparatzen diote. Sari hauek prestigioa ematen diete agentziei eta baita kreatiboei ere. Autopromoziorako jaialdiak direla esan daiteke, publizitatearen negozioaren barruan notorietatea lortzeari begira egindakoak. Horregatik, maiz jaialdi hauetarako sortuak diren iragarki oso espektakularrak ikusi ditzakegu, baina berez ez dute ezer “saldu”.
Bestalde, iragarleak ditugu, non haien berezko izaerari eutsiz, Efikazia Sariak banatzen dituzten (izenak dioen bezala, iragarki eraginkorrenak saritzen dituzte). Ez dugu ahaztu behar, jakina, hauek dirua jartzen dutenak direla eta horren truke zehozer eskuratu gura dutela (etekinak, zerbaiten aldeko jarrera, zebaiten kontrako jarrera etab.). Beraz, Efikazia Sarietan kontutan hartzen dutena kanpainak lortu dituen etekinak, notorietatea, errentabilitatea etab. dira.
Ondorioz, iragarleek ospatutako jaialdi hau aurrekoak bezain ikusgarria ez dela esan dezakegu, bertan spot-ak soilik ikusi beharrean datu pilo bat ere ematen baitira: inbertsioa, lortutako etekinak…
Iragarki bat oso kreatiboa izateak ez du esan nahi eraginkorra denik, edo alderantziz, iragarki sinple batek etekin ugari ekarri ditzake. Diru asko kostatu izan duen iragarki batek diru asko ekarri dezake bueltan, baina azkeneko kalkulua eginez gero, beharbada parean geldituko ginateke. Gauzak horrela, sari hauetan iragarle eta agentzien arteko elkarlana bilatzen dela esan dezakegu; hala ere iragarlea da dudarik gabe irabazle irtetzen den sektorea.
Laugarren ariketa honi amaiera emateko, 2009ko irabazleen zerrenda eta 2009ko iragarleen inbertsio ranking-a konparatzea eskatu diguzu. Hurrengo taulan Infoadex iazko inbertsioei buruzko datuak ditugu ikusgai:
InfoAdex. Inbertsioak milioi eurotan.
Telefonica da 2009an gehien inbertitu zuena, hala ere aurreko urtean baino %25 gutxiago inbertitu zuen publizitatean. El Corte Inglés-ek berriz, inbertsioen laugarren poztuan ageri da 90.000.000 miloi inbertitu zuelarik (aurrekoan baino %4,3 gutxiago). Bi erraldoi hauen aipamena ez da kasualitatea zeren eta biek irabazi baitzuten urte berean Efikazia Saria (zilarrezko saria eta brontzezkoa urrenez urren).
Esan bezala, aipatutako iragarle hauek 2009an aurreko urtean baino gutxiago inbertitu zuten publizitatean, seguraski krisia dela-medio. Baina hauek ez dira bakarrak, iazko joera hori izan baitzen, gutxiago inbertitzearena alegia. Bakarrik bik handitu zuten esfortsu hura: Uniliver %46,1 gehiago inbertitu zuen eta Linea Directa-k %14,4 gehiago. Eta seguraski ez dira damutuko, azken honek behintzat urrezko Efikazia Saria irabazi baitzuen, hau da, esfortsu handi hura errentagarri bihurtu zitzaien.
Efikazia Sarien ariketa honekin bukatzeko azkeneko aipamen bat: Compañía de Servicios de Bebidas Refrescantes iragarleak (Coca-cola ustiatzen duena) sari bi irabazi zituen: brontzezko saria komunikazio komertzialean eta zilarrezkoa nazioarteko alorrean.
Facebook-eko esperimentua
Jada astebete igaro da Facebook-en profil bat ireki nuenetik eta egia esan, espero baino emaitza kaskarragoak lortu ditut. Klasekoek pilo bat lagun lortu dituzten bitartean, Lurtitxi Weyk sei lagun besterik ez ditu! Gainera, onartu behar dut nolabaiteko iruzurra egin dudala, zeren eta atzo arte ez nituen lagunik eta buruan bueltaka nuen uste bat egiaztatu gura nuen.
Kontua da, jende pilo bati laguna egiteko gonbidapena luzatu diodala baina inork ez duela onartu. Eta orduan ondorio batera heldu nintzen: “ez da inor nire laguna egiten lagunik ez dudalako“. Noski, kontutan hartu beharra dago ere perfileko argazkia ez dela oso erakargarria. Baina hori alde batera utzita, lagun bati Lurtitxiren laguna egitea eskatu eta segidan etorri ziren gainontzekoak (había que romper el hielo).
Ondorioz, ikusi dudan moduan, nahiz-eta ni ezagutu ez jendeak gonbitea baieztatu du baldin-eta gustuko duen lagunak baditut. Lortu ditudan lagunak ere perfil zehatz bat dutela ohartu naiz. Batzuk gainera, beraien artean lagunak ziren esperimentua baino aurretik. Hau da; “nire lagunaren laguna bada, nik ere lagun egingo dut ezagutu ez arren“.
Itxurak ere asko egiten du. Nire profileko mutila ez da oso erakargarria egia esan, baina klaseko batzuei ikusi diet lagun asko dituztela neska erakargarri bat jartzeagatik.
Ariketan sare sozialen kontzeptua ematen da eta gure balorazioa jakin gura duzu. Bada, sare sozialaren indarra elkar ezagutzen dutenen arteko loturan dago, hau sare sozialen zutabea baita. Baina horrez gain, badago beste zenbait zutabe zeinetan ezagutu barik sarea josten duten. Nik ez nuke ezagutzen ez dudan inoren gonbidapena baieztatuko, baina esperimentuan ikusi izan dugun moduan, ehuneko txiki batek bai.
Ekintza boluntarioa da ehuneko txiki honek egiten duena, beraz, sistema honek ez dit zalantza etikorik sorrarazten. Uste dut jendeak badakiela zertaz ari den eta izan ditzaken ondorioak: Ez dugu droga probatu behar jakiteko txarra dela; baina hala eta guztiz ere kontsumitzen dugu. Gakoa da zelan erabiltzen dugun.
Aurretik esan bezala, ni ez naiz sare sozialen erabiltzaile. Lagunekin bidai bat egiten badut eta bidaiaren argazkiak lortu gura baditut, CD edo pen-drive batean gordetzen ditut eta kitto. Askok argazkiak elkarturkatzeko erabiltzen dute ordea. Eta sare sozialean duten lagun guztiak errealitatean lagunak izango dira, baina nire kasuan pentsatzen dut ez dutela lagun guztiek argazki horik ikusi behar nahiz-eta benetan lagunak izan. Horregatik diot, bakoitzak erabili dezala gura duen moduan baina gero ez argudiatzea zalantza etikoak daudela. Facebook-eko zuzendari Mark Zuckerberg-ek esan zuen behin gaur eguneko gizarteak gero eta informazio gehiago elkartrukatzen duela, eta horrenbestez, bizitza pribatu bat izatetik publikoa egitera pasatu dela. Ni guztiz ados nago, baina errua (drogaren kasuan bezala) ez da herraminta berarena, baizik eta gurea.
Eta ausnarketarekin bukatzeko, publizitatearen munduan herraminta hau oso baliogarria dela gehitu beharra daukat, batez ere baliabide ekonomiko gutxi dutenentzat. Sare sozialean marketing kanpaina txukun bat egiten baduzu izugarrizko aukera duzu lau haizetara zabaltzeko. Asko dira medio nagusietatik at marketing kanpainak egiten dituztenak. Adibide bat jartzearren, nire lagun batek sortutako arropa marka: Alikate. Hasiberria da eta nik dakidala, gertuko surflari eta skater baten bat sponsorizatu eta web orrialde bat ireki du (bertan facebook eta myspacen duten guneei garrantzi handia ematen diotelarik).
Sare Sozialen eraginkortasuna
Sare Sozialen eraginkortasuna aztertzeko esperimentu honetan Lurtitxi Wey pertsonaia asmatu dut. Hor duzue Lurtitxiren argazkia. Hemendik aste betera ikusiko dugu ea zer nolako onarpena eduki duen Lurtitxik.
Nire esperientzia pertsonalari dagokionez, ez naiz sare sozialen erabiltzailea. Facebooken badaukat kontu bat, baina egia esan, ez dut erabiltzen: Nik gura gabe beste batek egin zidan kontua duela ez asko. Baina behin perfila neukala aprobetxatuz eta publizitatearen munduan sare sozialek duten garrantzia jakinda, sare sozialean ibili nintzen pare bat astetan batik-bat zertaz doan eta nola erabiltzen den jakin nahian.
Guztira zortzi lagun ditut, eta gehienak gainera ez dira nire lagun-minak. Baina hori alde batera utzita, azpimarratu gura dut nire lagunen artean Koska Irratia dagoela, Uribe Kostako irrati askea. Horrenbestez, nahiz eta nire esperientzia txikia izan, tresna honen bitartez marketing estrategia baten partaide sentitu naiz. Nire kontura irratiari buruzko pilo bat albiste heltzen zaizkit egunero eta Koska-k dituen lagunei erreparatuz gero, aipatzekoa da 1.393 lagun (pertsona arrutaren perfila dauka irratiak) dituela eta beraien artean oso bestelakoak direla.
Nire ustez, ni bezelako erabiltzaile kaxkarra marketing estretegia baten partaide izatea oso esanguratsua da: Ni Koska-ren laguna banaiz esan gura du sare sozialen erabiltzaile arrunta oso maiz dela marketing estrategia baten partaide. Lagunen facebook-a begiratzen nabil eta askok zehozerreko fan edo lagunak dira: hauen artean tabernak, dendak, egunkariak, Gazte Asanbladak etab. daude.
Abantailen artean, identifikazioa da garrantzitsuena nire ustez. Hau da, bakoitzak gura duen markaren laguna edo jarraitzailea da, eta era berean, marka horrek dituen jarraitzaile guztiekin harremanetan jartzen da. Jarraitzaileak ezaugarri komunak edukitzea da ohikoena, eta horrenbestez, bakoitza marka horrekin identifikatzen da nolabait. Ez dugu ahaztu behar, markaren xede nagusietarikoa hori dela, eta horretarako tresna erabilgarria da sare soziala.
Beste abantailetako bat sare sozialen inpaktua dugu: momentuz, horrelako erreklamazio moduak berriak dira guretzat eta mezuren bat heltzen zaigunean barruraino heltzen zaigu. Horri gehitu behar diogu askotan informazioa eta publizitatea nahasturik jasotzen dugula.
Baina denbora pasa ahala suposatzen dut horrelakoak sahiesten ikasiko dugula bannerrekin egin dugun moduan. Beraz, desabantailen artean, erreklamo modu honen iraungipena dugu. Hemendik urte batzuetara beharbada panorama erabat aldatzen da eta ez diegu horrelakoei kasurik egingo.
Beste desabantaila bat aipatzearren, xede talde ugari kanpoan uzten ditugula. Hau da, abantailen artean target jakin batera zuzentzen garela aipatzen bagenuen, era berean, beste asko kanpoan uzten ari gara. Talde hauek oso itxiak dira eta beharbada ez zaigu interesatzen talde hain txiki batera zuzentzea. Gainera, badaude zenbait talde ez dugula sekulan ikutuko modu honetan, zaharrak esaterako.
Eta azkenik, abantaila eta aldi berean, desabantaila izan daitekeen kontu bat dugu: esperientzia pertsonalak plazaratzea. Kontsumitzaileak gure produktu/zerbitzua kontratatu ostean asetuta eta pozik badago beharbada gure aldeko kritikak emango ditu sarean. Aldiz, esperientzia txarren bat eduki ezkero, bere esperientzian oinarritutako kritika txarrak lau haizetara zabalduko ditu.
Lehenengo ariketa
Zure hamabost minutuko bidaia horretan, dudarik gabe, publizitatearekin egin duzu topo. Gogora dezakezu…
a) Ze publizitate formatu topatu duzun? (banner, pop-up, spam…)
Bannerrak eta spam-ak.
b) Ze markarekin egin duzu topo?
Batean, auto-marka batekin egin dut topo baina ez dakit zein den.
c) Mezu/edukiren batek zure atentzioa deitu du?
Ez, ez baititut gogoratzen.
d) Publizitatearen aurrean men egin al duzu? Hau da, banner batek proposatzen zizuna jarraitu duzu, iragarle baten webgunera ailegatu zara?
Ez.
Buelta zaitez orain ibili zaren orri edo dena delakoetara. Erreparatu publizitateari. Hor zegoen, ezta?
- Banner: Divino cielo – Concurso de Carnavales
- Banner: Orange
- Banner: pisos.com
- Vidasolidaria.com link-a (BBKren blog bat)
- Banner: Info7 irratia
- Banner: Egunkaria libre (eman zure atxikimendua)
- Patrozinoak:
1) Eusko Jaurlaritza / Kultur Saila
2) Bizkaiko Foru Aldundia
3) Getxoko Udala
- Banner: Record go (rent a car)
- Banner: www.kiteboardpro.com
e) Zure esperientzia hau eta aurrekoak kontuan hartuta, interneteko publizitateaz ze balorazio egiten duzu? Eraginkorra ote da? Asko/gutxi ikusten da? Erakargarria da? Hausnartu honen ingururan beste medioak kontuan hartuta.
Nire ustez interneteko publizitatea eraginkorra izan daiteke baina oso erakargarria behar du izan. Hau da, publizitatez hain masifikatuta dagoen toki batean (Internet) ari garenez, bisitariak azkenean ez du ezer ikusten, ez du ezertan erreparatzen, itsu dago. Hori-dela eta iragarkia oso erakargarria izan behar da, arreta erakarri behar baitu. Internetek duen arazoa gaur egun dagoen masifikazioa dela esan dezakegu.
